Wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy ukończyli, co najmniej gimnazjum i przedstawią świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu. (art. 191. § 1. Kodeksu Pracy). Mogą być jednak wyjątkowe sytuacje jak:

1. zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum,
2. zwolnienie młodocianych nie posiadających kwalifikacji zawodowych od odbycia przygotowania zawodowego,
3. [zatrudnianie osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum],

Młodociany może być zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (jeśli nie posiada jeszcze kwalifikacji zawodowych) lub przy wykonywaniu tylko lekkich prac nie powodujących zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego. Pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed rozpoczęciem przez niego pracy.

Umowa o prace w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególności (art. 195. § 1. Kodeksu Pracy):

1. rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy),
2. czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
3. sposób dokształcania teoretycznego,
4. wysokość wynagrodzenia (osobny artykuł).

Młodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia. (art. 201. Kodeksu Pracy)

Jeżeli lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego, pracodawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma takiej możliwości, niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.(art. 201. Kodeksu Pracy).

Pracodawca jest obowiązany przekazać informacje o ryzyku zawodowym, które wiąże się z pracą wykonywaną przez młodocianego, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami również przedstawicielowi ustawowemu młodocianego. (art. 201. § 3. Kodeksu Pracy).

Pracodawca nie może utrudniać młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego i jest obowiązany zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się. (Art. 198. Kodeksu Pracy)

Kiedy i w jakich godzina młodociany może pracować?

Określa to art. 200, 202 i 203 Kodeksu Pracy.

Pracodawca ustala wymiar i rozkład czasu pracy młodocianego zatrudnionego przy lekkiej pracy, dostosowując ją do rozkładu zajęć szkolnych i uwzględniając tygodniową liczbę godzin nauki wynikającej z programu nauczania danego zawodu.

Pracodawca musi spełnić następujące warunki przy zatrudnieniu młodocianego:

- czas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę.

- czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę.

- do czasu pracy młodocianego wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych, bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy.

- tygodniowy wymiar czasu pracy młodocianego w okresie odbywania zajęć szkolnych nie może przekraczać 12 godzin.

- w dniu uczestniczenia w zajęciach szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 2 godzin.

- wymiar czasu pracy młodocianego w okresie ferii szkolnych nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Dobowy wymiar czasu pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może jednak przekraczać 6 godzin.

- jeżeli dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy.

- młodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Pora nocna dla młodocianego przypada pomiędzy godzinami 22.00 a 6.00.

W przypadkach wyjątkowych (art. 191. § 5. Kodeksu Pracy) a do takich należą np.: zatrudnianie osób niemających 16 lat a które ukończyły gimnazjum, pora nocna przypada pomiędzy godzinami 20.00 a 6.00.

Taką osobą można zatrudnić podpisując z nim umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu, ale potrzebna jest:

• pisemna zgoda przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka,
• zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych,
• pozytywna opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej.

- młodocianemu przysługuje w każdym tygodniu prawo, do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę.

- przerwa w pracy młodocianego obejmująca porę nocną powinna trwać nieprzerwanie nie mniej niż 14 godzin.